Dzielnicowy Dom Kultury „Węglin”,  ul. Judyma 2a,  20-716 Lublin    /    telefon: (81) 466 59 10    /    fax: (81) 466 59 11   /   e-mail: info@ddkweglin.pl

DDK Węglin
DDK Czuby Południowe
Październik 2017
P W Ś C P S N
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031EC

Noc myśliwego

26/10/2017, godz. 18:00    

noc_mysliwego1Noc myśliwego (The Night of the Hunter, USA 1955) 93 min. 

Obsada: Robert Mitchum (Harry Powell), Shelley Winters (Willa Harper), Lillian Gish (Rachel Cooper), Peter Graves (Ben Harper), Billy Chapin (John Harper), Sally Jane Bruce (Pearl Harper) i inni

Scenariusz: James Agee wg powieści Davida Grubba, scenariusz przerobił gruntownie Charles Laughton

Reżyseria Charles Laughton

Odmiana noir psychoza

Motywy noir: seksualna przemoc, zagrożone dziecko, chciwość, paranoja

Podający się za kaznodzieję, podstępny oszust, poślubia żonę kolegi z więziennej celi, który został skazany na śmierć. Chce zdobyć pozostawioną przez niego znaczną sumę pieniędzy. Noir bardzo nietypowy, bo nagrany w na poły baśniowej, a na poły moralitetowej konwencji. Film kompletnie nie­ro­zu­miany i lekceważony w roku swej premiery, w dwa­dzie­ścia lat później okrzyknięty arcy­dzie­łem gatunku. Robert Mit­chum rolą w tym wła­śnie dziele na stałe wszedł do pan­te­onu naj­bar­dziej prze­ra­ża­ją­cych postaci w dziejach kina. Z powodu grozy, jaką film wywołuje u odbiorców, inspi­ro­wał on takich mistrzów, jak Hitchcock, Lynch czy bra­cia Cohen. Baśniowe otwarcie motyw sym­pa­tycz­nej sta­ruszki (Lilian Gish), która czyta dzieciom biblijną przy­po­wieść o fał­szy­wych pro­ro­kach służy wyostrzeniu naszej uwagi na warstwie moralitetowej opowieści o obliczach zła. Chwilę póź­niej fał­szywy pro­rok poja­wia się we wła­snej oso­bie. Mono­log, którym raczy widza Mit­chum na samym początku, momental­nie usta­wia go w pozycji Zła Immanentnego. Zło jest tematem tego filmu. ­­­­­A przy tym „Noc myśliwego” mimo, że jest­ fil­mem ­mrocznym jest też prze­pięk­na wizualnie: z genial­nymi zdję­ciami, rewe­la­cyjną muzyką, dosko­na­łym mon­ta­żem. Aktorstwo ma tutaj bardzo teatralny, ale w tej konwencji zamierzenie usztuczniony charakter. Mit­chum to koncert przewrotnej gry daje pierw­szy, cał­ko­wi­cie prze­ko­nu­jący por­tret psy­cho­paty, obłą­ka­nego reli­gij­nie serialnego mordercy, przodka Bate­sów, Bate­ma­nów i Lec­te­rów. Ale ­­każda z ról w tym filmie zdumiewa ­odwagą portretowania – czy będzie to sche­ma­tyczny przy­ja­ciel­ pija­czek, czy prowincjonalna modnisia, czy sama wdowa – „święta-prostytutka” waha­jąca się mię­dzy pożą­da­niem a reli­gij­ną ekstazą. „Noc myśliwego” przerosła schematyzm Noir i była odczy­ty­wana na róż­nych pozio­mach filmowej metafory – kon­fliktu doro­sło­ści z dzie­ciń­stwem, natury z cywi­li­za­cją, Dobra ze Złem, fał­szy­wej i prawdziwiej reli­gij­no­ści. Ta nad­pro­duk­cja głębinowych zna­czeń nie prze­sło­niła jed­nej zasad­ni­czej cechy tego prostego w sumie filmu – że nie­za­leż­nie od oko­licz­no­ści, baśń zawsze będzie ­­­­konstrukcyjnie stała gro­zą samą w sobie, tak, jak np. kla­syczne opowieści o Jasiu i Małgosi.

Char­les Lau­gh­ton jest w dziejach kina tajemnicą. Był świetnym aktorem komediowym i ulubionym prezenterem telewizyjnym. Specem od ról starych, konserwatywnych Anglików. Ten jeden film wskazuje jednak, że gdyby chciał byłby w historii kina reżyserem na miarę Houstona czy Hitchcocka.

Sławne filmowe sceny Noir:

Za pomocą własnych obu rąk (z wytatuowanymi LOVE i HATE na kostkach palców) Mitchum wygłasza kazanie wyjaśniające odwieczne zmagania dobra i zła, o ludzką duszę.

WSTĘP WOLNY!

AKADEMIA ZAPOMNIANYCH ARCYDZIEŁ FILMOWYCH – KOLORY „NOIR”

Powstanie sugestywnej odmiany kina sensacyjno/gangsterskiego zwanej Noir (po polsku po prostu „czarnego kina”) była ściśle uwikłana w narastający klimat fatalizmu i chwiejności, jaka zapanowała w USA i na świecie w trakcie i po II wojnie światowej. Poza czynnikami historycznymi – ważne były też procesy modernizacyjne wpływające na ówczesną ludzką kondycję i obyczajowość. Poczucie kryzysu tożsamości powiązane było z dynamiczną industrializacją oraz pojawieniem się społeczeństwa masowego i konsumpcyjnego. Osobnym czynnikiem były impulsy emancypacyjne w sferze płci i społecznego gender. Postać kobiety fatalnej, niszczącej mężczyzn była w filmach symptomem reakcji na te zjawiska: nasilającego się mizoginizmu.

Estetycznie wizualna warstwa Noir wiele zawdzięcza europejskiej kinematografii, szczególnie ekspresjonizmowi niemieckiemu, który został przyswojony przez Hollywood dzięki emigrantom z Europy (m.in. takim twórcom jak Fritz Lang, Billy Wilder, Robert Siodmak, Otto Preminger, William Wyler). Z kolei komplikacje psychologicznego działania i motywacji bohaterów czarnego kina, ich niejednoznaczność etyczna inspirowane były popularnością teorii psychoanalitycznych Zygmunta Freuda i jego uczniów.

Stylistyka Noir to powtarzalny rytuał stałych sygnaturalnych znaków i symboli. Czarny film rozgrywa się zazwyczaj w mieście; do jego stałej ikonografii należy np. widok nocnej asfaltowej ulicy, mokrej po deszczu. Mroczny i niepokojący nastrój uzyskiwany jest przy pomocy ekspresyjnych środków: wyrazistych cieni, mocnych kontrastów, dominacji linii ukośnych i wertykalnych nad horyzontalnymi, nisko lub wysoko umieszczonych świateł kluczowych, agresywnego montażu i dezorientacji widza za sprawą unikania panoramicznych planów pełnych.

Postacie w filmie Noir często nie są wyodrębnione z tła, wtapiają się w nie, często ich wzajemny dystans podkreślany jest poprzez oddzielanie ich od siebie różnymi elementami kadru (drzwiami, oknami). Filmy operują chętnie zaburzoną, skomplikowaną nielinearną chronologią oraz posługują się często werbalnym komentarzem i narracją spoza kadru.

Najbardziej wpływowym aktorem czarnych filmów był Humphrey Bogart, który wykształcił charakterystyczny typ męskiego bohatera – prywatnego detektywa lub przestępcy. Wraz ze swoją żoną – Lauren Bacall stworzyli schemat i typ najpopularniejszej ówcześnie ekranowej pary. Popularnymi duetami aktorskimi Noir byli również Adrian Ladd i Veronica Lake. Ikoną kobiecości filmu Noir stała się także Rita Hayworth. Jane Greer stała się prototypem ról kobiet fatalnych. Pośród innych znaczących aktorów kina czarnego warto wymienić Jamesa Cagneya, Richarda Conte, Richarda Widmarka, Burta Lancastera czy Robert Mitchum.

Termin Film Noir narodził się wtórnie na gruncie refleksji francuskiego filmoznawstwa. Po raz pierwszy w 1946 użył go krytyk Nino Frank, a spopularyzowali go w swej książce francuscy krytycy Raymond Borde i Étienne Chaumeton. Kino Noir do dnia dzisiejszego fascynuje i inspiruje nowoczesną i ponowoczesną kulturę popularną i wysoką. Po latach filmy tej odmiany żyją swoim drugim życiem jako swoiste obiekty kultu w obrębie popkultury i ujawniają swoje nieoczywiste, ukryte głębinowe wymiary.

Kurator cykludr hab Rafał Szczerbakiewicz

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+